{"id":43054,"date":"2025-10-29T15:01:57","date_gmt":"2025-10-29T18:01:57","guid":{"rendered":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/?page_id=43054"},"modified":"2025-11-03T09:48:51","modified_gmt":"2025-11-03T12:48:51","slug":"etiqueta","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/etiqueta\/","title":{"rendered":"Esp\u00e9cies"},"content":{"rendered":"<p><b><span data-contrast=\"auto\">Esp\u00e9cies Nativas da Mata Atl\u00e2ntica \u2013 Fichas T\u00e9cnicas<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">(Baseado em Lorenzi, H. (2023). \u00c1rvores Brasileiras: Manual de Identifica\u00e7\u00e3o e Cultivo de Plantas Arb\u00f3reas Nativas. Vol. I, 8\u00aa ed. Instituto Plantarum de Estudos da Flora, Nova Odessa, SP.)<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Introdu\u00e7\u00e3o<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A Mata Atl\u00e2ntica \u00e9 um dos biomas mais ricos em biodiversidade do planeta, abrigando milhares de esp\u00e9cies vegetais e animais, muitas delas exclusivas do Brasil. Mesmo ap\u00f3s s\u00e9culos de desmatamento e fragmenta\u00e7\u00e3o, continua essencial para a manuten\u00e7\u00e3o do clima, da qualidade da \u00e1gua e da vida de milh\u00f5es de pessoas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">As esp\u00e9cies nativas desempenham papel fundamental na restaura\u00e7\u00e3o ecol\u00f3gica, na recomposi\u00e7\u00e3o de matas ciliares e na recupera\u00e7\u00e3o de \u00e1reas degradadas. Al\u00e9m de restaurar o equil\u00edbrio ambiental, essas \u00e1rvores oferecem alimento e abrigo para a fauna, ajudam na infiltra\u00e7\u00e3o da \u00e1gua no solo, reduzem eros\u00f5es e mant\u00eam o ciclo hidrol\u00f3gico.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">O plantio de esp\u00e9cies nativas tamb\u00e9m tem valor educativo e cultural, aproximando as pessoas da natureza e fortalecendo o sentimento de pertencimento e cuidado com o meio ambiente. <\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Aroeira-pimenteira<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outros nomes populares: Aroeira-vermelha<\/span><br \/>\n<span data-contrast=\"auto\"> Nome cient\u00edfico: Schinus terebinthifolia Raddi<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf31 Caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas: \u00e1rvore de 4 a 10 m de altura, com copa ampla e irregular. Tronco de casca pardo-acinzentada e fissurada. Folhas compostas (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">formadas por v\u00e1rios fol\u00edolos menores<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), alternas, com 5 a 13 fol\u00edolos glabros e ovalados. Flores pequenas, esbranqui\u00e7adas, em pan\u00edculas (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">grupos de flores<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) terminais. Frutos do tipo drupa (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">com polpa carnosa e uma semente<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), vermelhos quando maduros, muito atrativos \u00e0 fauna.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf0e Ocorr\u00eancia natural: desde o Cear\u00e1 at\u00e9 o Rio Grande do Sul, em florestas pluviais, restingas e forma\u00e7\u00f5es secund\u00e1rias litor\u00e2neas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf43 Informa\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas: esp\u00e9cie pioneira (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">coloniza primeiro \u00e1reas degradadas)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> e heli\u00f3fita (necessita de luz solar direta). Cresce rapidamente e tolera solos arenosos, pobres e salinos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf38 Fenologia: floresce de setembro a dezembro e frutifica de janeiro a abril.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf3e Produ\u00e7\u00e3o de mudas: germina\u00e7\u00e3o em 15 a 30 dias; mudas prontas em 6 a 8 meses.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf33 Usos diversos: reflorestamento, pimenta-rosa e madeira resistente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83d\udcac Curiosidade: nativa e r\u00fastica, mas invasora em outros pa\u00edses \u2014 no Brasil, favorece fauna e abelhas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Cereja-do-rio-grande<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outros nomes populares: pitangueira-do-mato, cerejeira-brasileira, cereja-do-mato. <\/span><br \/>\n<span data-contrast=\"auto\"> Nome cient\u00edfico:<\/span><i><span data-contrast=\"auto\"> Eugenia involucrata<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> DC.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf31 Caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas: \u00e1rvore de 4 a 10 m, copa arredondada e densa. Folhas simples e brilhantes. Flores brancas, pequenas e perfumadas. Frutos vermelhos, doces e suculentos, semelhantes \u00e0 cereja.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf0e Ocorr\u00eancia natural: do RS a MG, em \u00e1reas \u00famidas e margens de rios.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf43 Informa\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas: semidec\u00eddua <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(perde parte das folhas na esta\u00e7\u00e3o seca) <\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">e heli\u00f3fita <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(precisa de luz solar direta)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, muito atrativa \u00e0 fauna.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf38 Fenologia: floresce de agosto a novembro; frutifica de novembro a janeiro.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf3e Produ\u00e7\u00e3o de mudas: sementes recalcitrantes <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(n\u00e3o podem secar totalmente, se n\u00e3o perdem a viabilidade)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, germinam em 25\u201340 dias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf33 Usos diversos: frutos para consumo e sucos; esp\u00e9cie ornamental e para reflorestamentos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Chal-chal<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outros nomes populares: fruta-de-pomba, Chal-chal-do-campo<\/span><br \/>\n<span data-contrast=\"auto\"> Nome cient\u00edfico:<\/span><i><span data-contrast=\"auto\"> Allophylus edulis<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (A. St.-Hil. et al.) Hieron. ex Niederl.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf31 Caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas: \u00e1rvore de 4 a 10 m, copa arredondada e ramos finos. Folhas compostas, trifolioladas (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">com tr\u00eas fol\u00edolos<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) e bordas serrilhadas. Flores pequenas, esbranqui\u00e7adas, em pan\u00edculas terminais. Frutos vermelhos a arroxeados, doces e muito procurados por aves.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf0e Ocorr\u00eancia natural: do MG ao RS, tamb\u00e9m no Paraguai, Argentina e Uruguai.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf43 Informa\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas: semidec\u00eddua (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">perde parte das folhas na esta\u00e7\u00e3o seca<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) e heli\u00f3fita (precisa de luz solar direta). Crescimento r\u00e1pido e excelente regenera\u00e7\u00e3o natural.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf38 Fenologia: floresce de setembro a novembro; frutifica de novembro a janeiro.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf3e Produ\u00e7\u00e3o de mudas: sementes germinam em 20\u201340 dias; mudas prontas em 5\u20136 meses.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf33 Usos diversos: restaura\u00e7\u00e3o ecol\u00f3gica e arboriza\u00e7\u00e3o; boa para APPs (margens de rios).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83d\udcac Curiosidade: frutifica cedo, atraindo aves que trazem outras sementes \u2014 \u00e9 considerada uma \u201cesp\u00e9cie facilitadora\u201d em restaura\u00e7\u00e3o florestal.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Grumixama<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outros nomes populares: Cumbixama, Ibaporoiti<\/span><br \/>\n<span data-contrast=\"auto\"> Nome cient\u00edfico: <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Eugenia brasiliensis<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> Lam.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf31 Caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas: \u00e1rvore de 6 a 15 m, com copa densa e arredondada. Folhas cori\u00e1ceas (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">de textura firme<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), verde-escuras e brilhantes. Flores brancas, grandes e perfumadas. Frutos drupas roxas, doces e suculentas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf0e Ocorr\u00eancia natural: da Bahia ao Rio Grande do Sul, em florestas \u00famidas e solos f\u00e9rteis.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf43 Informa\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas: semidec\u00eddua (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">perde parte das folhas na esta\u00e7\u00e3o seca<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) e higr\u00f3fila (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">gosta de locais \u00famidos<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), adaptada a matas ciliares e sombreadas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf38 Fenologia: floresce de setembro a novembro; frutifica de novembro a janeiro.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf3e Produ\u00e7\u00e3o de mudas: sementes recalcitrantes; germinam em 30\u201360 dias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf33 Usos diversos: frutos comest\u00edveis, madeira moderadamente pesada e valor ornamental.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83d\udcac Curiosidade: conhecida como \u201ccereja brasileira\u201d, \u00e9 visitada por aves e abelhas, auxiliando a regenera\u00e7\u00e3o florestal.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83d\udcac Curiosidade: rica em vitamina C e antioxidantes, \u00e9 comum em pomares dom\u00e9sticos no Sul do Brasil.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Ip\u00ea-verde<\/span><\/b><br \/>\n<span data-contrast=\"auto\"> Nome cient\u00edfico: <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Cybistax antisyphilitica<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (Mart.) Mart.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf31 Caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas: \u00e1rvore de 8 a 16 m, copa densa e arredondada. Folhas compostas, digitadas (fol\u00edolos em forma de dedos). Flores grandes, verde-amareladas, reunidas em infloresc\u00eancias terminais.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf0e Ocorr\u00eancia natural: do MG ao MS e SP, em Cerrado e transi\u00e7\u00e3o com Mata Atl\u00e2ntica.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf43 Informa\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas: dec\u00eddua (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">perde todas as folhas na seca<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) e heli\u00f3fita <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(precisa de luz solar direta)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">. Tolerante \u00e0 estiagem e solos secos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf38 Fenologia: floresce de setembro a novembro; frutifica de dezembro a mar\u00e7o.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf3e Produ\u00e7\u00e3o de mudas: sementes aladas (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">com \u2018asas\u2019 finas<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">); germina\u00e7\u00e3o em 10\u201320 dias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf33 Usos diversos: paisagismo e recupera\u00e7\u00e3o ambiental. Madeira moderadamente pesada e dur\u00e1vel.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83d\udcac Curiosidade: suas flores verde-amareladas criam um raro espet\u00e1culo visual. Atrai abelhas e beija-flores.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Pau-brasil<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outros nomes populares: Ibirapitanga, pau-rosado.<\/span><br \/>\n<span data-contrast=\"auto\"> Nome cient\u00edfico: <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Paubrasilia echinata<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> (Lam.) Gagnon, H.C. Lima &amp; G.P. Lewis<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf31 Caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas: \u00e1rvore de 8 a 15 m, copa densa e arredondada. Tronco escuro e fissurado. Folhas compostas pequenas. Flores amarelas com mancha alaranjada. Fruto em vagem lenhosa e achatada.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf0e Ocorr\u00eancia natural: end\u00eamica da Mata Atl\u00e2ntica litor\u00e2nea, do RN ao RJ.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf43 Informa\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas: dec\u00eddua (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">perde todas as folhas em parte do ano<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">) e heli\u00f3fita (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">precisa de luz solar direta<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">); esp\u00e9cie cl\u00edmax (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">de florestas maduras<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">). Amea\u00e7ada de extin\u00e7\u00e3o.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf38 Fenologia: floresce de setembro a novembro; frutifica de dezembro a fevereiro.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf3e Produ\u00e7\u00e3o de mudas: necessita escarifica\u00e7\u00e3o (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">lixar ou aquecer a semente<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">). Germina em 15\u201330 dias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf33 Usos diversos: madeira densa usada em instrumentos musicais e m\u00f3veis finos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83d\udcac Curiosidade: s\u00edmbolo nacional e hist\u00f3rico do Brasil, essencial para projetos de conserva\u00e7\u00e3o.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Pitanga<\/span><\/b><br \/>\n<span data-contrast=\"auto\"> Nome cient\u00edfico: <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Eugenia uniflora <\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">L.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf31 Caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas: pequena \u00e1rvore de 2 a 6 m, copa densa e arredondada. Folhas simples, verde-brilhantes, que ficam avermelhadas quando jovens. Flores brancas, pequenas e perfumadas. Frutos sulcados, vermelhos a roxos, de polpa doce e suculenta.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf0e Ocorr\u00eancia natural: do PE ao RS, em florestas pluviais e restingas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf43 Informa\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas: semidec\u00eddua <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(perde parte das folhas na esta\u00e7\u00e3o seca)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> e heli\u00f3fita (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">precisa de luz solar direta<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">); r\u00fastica e resistente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf38 Fenologia: floresce de setembro a dezembro; frutifica de outubro a janeiro.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf3e Produ\u00e7\u00e3o de mudas: sementes recalcitrantes <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(n\u00e3o podem secar totalmente, se n\u00e3o perdem a viabilidade)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">, germinam em 20\u201340 dias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf33 Usos diversos: frutos comest\u00edveis, cercas vivas e arboriza\u00e7\u00e3o urbana.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83d\udcac Curiosidade: o nome vem do tupi pi\u2019tanga (\u201cvermelho\u201d). Rica em antioxidantes e usada em ch\u00e1s e cosm\u00e9ticos naturais.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Uvaia<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Outros nomes populares: Uvalha, Uvalheira, Uvalha-do-campo<\/span><br \/>\n<span data-contrast=\"auto\"> Nome cient\u00edfico: Eugenia pyriformis Cambess.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf31 Caracter\u00edsticas morfol\u00f3gicas: \u00e1rvore de 6 a 15 m, com copa arredondada. Tronco pardo-acinzentado, fissurado. Folhas simples, opostas, cart\u00e1ceas (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">textura firme<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), brilhantes e glabras. Flores brancas e perfumadas. Frutos amarelados, globosos, de polpa suculenta e sabor \u00e1cido-adocicado.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf0e Ocorr\u00eancia natural: do MG ao RS, tamb\u00e9m em Cerrado e florestas semidec\u00edduas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf43 Informa\u00e7\u00f5es ecol\u00f3gicas: semidec\u00eddua (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">perde parte das folhas na \u00e9poca seca<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), heli\u00f3fita <\/span><i><span data-contrast=\"auto\">(precisa de luz solar direta)<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\"> e tolerante \u00e0 seca e frio. Indicada para recomposi\u00e7\u00e3o de matas ciliares.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf38 Fenologia: floresce de agosto a novembro e frutifica de dezembro a mar\u00e7o.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf3e Produ\u00e7\u00e3o de mudas: sementes recalcitrantes (n\u00e3o podem secar), germinam em 30\u201345 dias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83c\udf33 Usos diversos: frutos para consumo e sucos, madeira moderadamente resistente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\ud83d\udcac Curiosidade: seu nome vem do tupi yva-ia, \u201cfruta azeda\u201d. Rica em vitamina C e antioxidantes.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Gloss\u00e1rio de termos t\u00e9cnicos<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Heli\u00f3fita: planta que precisa de luz solar direta.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Semidec\u00eddua: perde parte das folhas na esta\u00e7\u00e3o seca<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Dec\u00eddua:<\/span> <span data-contrast=\"auto\">perde todas as folhas em parte do ano.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Higr\u00f3fila: prefere locais \u00famidos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Pioneira: esp\u00e9cie que coloniza primeiro \u00e1reas degradadas.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cl\u00edmax: esp\u00e9cie t\u00edpica de florestas maduras.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Folha composta: folha formada por v\u00e1rios fol\u00edolos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Digitada: com fol\u00edolos dispostos como dedos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Trifoliolada: folha com tr\u00eas fol\u00edolos.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cori\u00e1cea: de textura firme, semelhante a couro.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Cart\u00e1cea: de textura semelhante a papel firme.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Recalcitrante: semente que n\u00e3o pode secar, pois perde viabilidade.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Drupa: fruto com polpa carnosa e uma semente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Escarifica\u00e7\u00e3o: t\u00e9cnica para enfraquecer a casca da semente.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Fenologia: estudo das fases de flora\u00e7\u00e3o e frutifica\u00e7\u00e3o.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Infloresc\u00eancia: grupo de flores no mesmo ramo.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Refer\u00eancia bibliogr\u00e1fica<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Lorenzi, H. (2023). \u00c1rvores Brasileiras: Manual de Identifica\u00e7\u00e3o e Cultivo de Plantas Arb\u00f3reas Nativas. Volume I, 8\u00aa edi\u00e7\u00e3o. Instituto Plantarum de Estudos da Flora, Nova Odessa, SP.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"auto\">Fontes complementares para consulta<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para quem deseja se aprofundar no estudo e reconhecimento das esp\u00e9cies nativas da Mata Atl\u00e2ntica, recomenda-se a consulta \u00e0s seguintes obras e bases de dados:<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0a7\" data-font=\"Wingdings\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Wingdings&quot;,&quot;469769242&quot;:[9642],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0a7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">REFLORA \u2013 Flora do Brasil 2020 em constru\u00e7\u00e3o. Jardim Bot\u00e2nico do Rio de Janeiro. Dispon\u00edvel em: http:\/\/floradobrasil.jbrj.gov.br<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0a7\" data-font=\"Wingdings\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Wingdings&quot;,&quot;469769242&quot;:[9642],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0a7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Lorenzi, H. (2023). \u00c1rvores Brasileiras \u2013 Manual de Identifica\u00e7\u00e3o e Cultivo de Plantas Arb\u00f3reas Nativas. Volumes I a IV. Instituto Plantarum, Nova Odessa, SP.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0a7\" data-font=\"Wingdings\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Wingdings&quot;,&quot;469769242&quot;:[9642],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0a7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"3\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Carvalho, P. E. R. (2003). Esp\u00e9cies Arb\u00f3reas Brasileiras. EMBRAPA Florestas, Colombo, PR.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0a7\" data-font=\"Wingdings\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Wingdings&quot;,&quot;469769242&quot;:[9642],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0a7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"4\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Manual T\u00e9cnico de Restaura\u00e7\u00e3o Florestal (2019). Secretaria de Infraestrutura e Meio Ambiente do Estado de S\u00e3o Paulo (SIMA).<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0a7\" data-font=\"Wingdings\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{&quot;335552541&quot;:1,&quot;335559685&quot;:720,&quot;335559991&quot;:360,&quot;469769226&quot;:&quot;Wingdings&quot;,&quot;469769242&quot;:[9642],&quot;469777803&quot;:&quot;left&quot;,&quot;469777804&quot;:&quot;\uf0a7&quot;,&quot;469777815&quot;:&quot;hybridMultilevel&quot;}\" data-aria-posinset=\"5\" data-aria-level=\"1\"><span data-contrast=\"auto\">Observat\u00f3rio da Restaura\u00e7\u00e3o e Reflorestamento. Dispon\u00edvel em: https:\/\/observatoriodarestauracao.eco.br<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:true,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esp\u00e9cies Nativas da Mata Atl\u00e2ntica \u2013 Fichas T\u00e9cnicas\u00a0 (Baseado em Lorenzi, H. (2023). \u00c1rvores Brasileiras: Manual de Identifica\u00e7\u00e3o e Cultivo de Plantas Arb\u00f3reas Nativas. Vol. I, 8\u00aa ed. Instituto Plantarum de Estudos da Flora, Nova Odessa, SP.)\u00a0 \u00a0 Introdu\u00e7\u00e3o\u00a0 A Mata Atl\u00e2ntica \u00e9 um dos biomas mais ricos em biodiversidade do planeta, abrigando milhares de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"class_list":["post-43054","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Esp\u00e9cies - Semeando \u00c1gua<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/etiqueta\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Esp\u00e9cies - Semeando \u00c1gua\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Esp\u00e9cies Nativas da Mata Atl\u00e2ntica \u2013 Fichas T\u00e9cnicas\u00a0 (Baseado em Lorenzi, H. (2023). \u00c1rvores Brasileiras: Manual de Identifica\u00e7\u00e3o e Cultivo de Plantas Arb\u00f3reas Nativas. Vol. I, 8\u00aa ed. Instituto Plantarum de Estudos da Flora, Nova Odessa, SP.)\u00a0 \u00a0 Introdu\u00e7\u00e3o\u00a0 A Mata Atl\u00e2ntica \u00e9 um dos biomas mais ricos em biodiversidade do planeta, abrigando milhares de [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/etiqueta\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Semeando \u00c1gua\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ipe.instituto.pesquisas.ecologicas\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-03T12:48:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ipe-projeto-semeando-agua.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"419\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@InstitutoIPE\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/\",\"url\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/\",\"name\":\"Esp\u00e9cies - Semeando \u00c1gua\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-10-29T18:01:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-03T12:48:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Esp\u00e9cies\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#website\",\"url\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/\",\"name\":\"Semeando \u00c1gua\",\"description\":\"A\u00e7\u00f5es do IP\u00ca no Sistema Cantareira\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#organization\",\"name\":\"IP\u00ca \u2013 Instituto de Pesquisas Ecol\u00f3gicas\",\"url\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ipe-projeto-semeando-agua.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ipe-projeto-semeando-agua.jpg\",\"width\":419,\"height\":200,\"caption\":\"IP\u00ca \u2013 Instituto de Pesquisas Ecol\u00f3gicas\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/ipe.instituto.pesquisas.ecologicas\",\"https:\/\/x.com\/InstitutoIPE\",\"https:\/\/www.instagram.com\/institutoipe\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/3067596\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCxsLeAueuL-eMIJy6qif9_g\/\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Esp\u00e9cies - Semeando \u00c1gua","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/etiqueta\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Esp\u00e9cies - Semeando \u00c1gua","og_description":"Esp\u00e9cies Nativas da Mata Atl\u00e2ntica \u2013 Fichas T\u00e9cnicas\u00a0 (Baseado em Lorenzi, H. (2023). \u00c1rvores Brasileiras: Manual de Identifica\u00e7\u00e3o e Cultivo de Plantas Arb\u00f3reas Nativas. Vol. I, 8\u00aa ed. Instituto Plantarum de Estudos da Flora, Nova Odessa, SP.)\u00a0 \u00a0 Introdu\u00e7\u00e3o\u00a0 A Mata Atl\u00e2ntica \u00e9 um dos biomas mais ricos em biodiversidade do planeta, abrigando milhares de [&hellip;]","og_url":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/etiqueta\/","og_site_name":"Semeando \u00c1gua","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ipe.instituto.pesquisas.ecologicas","article_modified_time":"2025-11-03T12:48:51+00:00","og_image":[{"width":419,"height":200,"url":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ipe-projeto-semeando-agua.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@InstitutoIPE","twitter_misc":{"Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/","url":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/","name":"Esp\u00e9cies - Semeando \u00c1gua","isPartOf":{"@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#website"},"datePublished":"2025-10-29T18:01:57+00:00","dateModified":"2025-11-03T12:48:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/etiqueta\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Esp\u00e9cies"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#website","url":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/","name":"Semeando \u00c1gua","description":"A\u00e7\u00f5es do IP\u00ca no Sistema Cantareira","publisher":{"@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#organization","name":"IP\u00ca \u2013 Instituto de Pesquisas Ecol\u00f3gicas","url":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ipe-projeto-semeando-agua.jpg","contentUrl":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/ipe-projeto-semeando-agua.jpg","width":419,"height":200,"caption":"IP\u00ca \u2013 Instituto de Pesquisas Ecol\u00f3gicas"},"image":{"@id":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ipe.instituto.pesquisas.ecologicas","https:\/\/x.com\/InstitutoIPE","https:\/\/www.instagram.com\/institutoipe\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/3067596","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCxsLeAueuL-eMIJy6qif9_g\/"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/43054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43054"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/43054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43062,"href":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/43054\/revisions\/43062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/semeandoagua.ipe.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}